Wat is kookwas precies?
Kookwas is het wasprogramma op 95°C. Vroeger werd de was letterlijk gekookt in een grote ketel op het fornuis, vandaar de naam. Tegenwoordig doet je wasmachine het werk, maar het idee is hetzelfde: heel heet water om alles grondig schoon en kiemvrij te krijgen.
Op je waslabel herken je het aan een wastobbe met het getal 95 erin. Zie je dat symbool, dan kan het kledingstuk tegen de hoogste temperatuur.
De meeste mensen gebruiken kookwas zelden. En eerlijk gezegd is dat prima. Voor het overgrote deel van je was is het niet nodig. Maar er zijn situaties waarin die 95°C echt het verschil maakt.
Wanneer gebruik je kookwas?
Kookwas is bedoeld voor situaties waar hygiëne extra belangrijk is. Een paar voorbeelden:
- Na een maag-darmgriep of andere besmettelijke ziekte. Bacteriën en virussen overleven lagere temperaturen soms prima.
- Handdoeken die muf ruiken ondanks regelmatig wassen. Die geur komt van bacteriën die zich in de vezels hebben genesteld.
- Beddengoed van iemand die veel zweet of ziek is geweest.
- Kokskleding met hardnekkige vlekken van vet en voedsel.
- Vaatdoeken en theedoeken. Die dingen zijn na een week gebruik een broeihaard.
Kookwas is ook handig als onderhoudsprogramma voor je wasmachine zelf. Draai af en toe een lege was op 95°C om vetophoping en bacteriën in de trommel te verwijderen.
Welke kleding kan op 95°C?
Niet veel, als we eerlijk zijn. Alleen stevige, onbewerkte stoffen zonder kleur kunnen tegen kookwas.
Katoen is de klassieke kookwas-stof. Witte katoenen lakens, handdoeken en theedoeken gaan probleemloos op 95°C. Let op: gekleurd katoen kan wel verkleuren bij die temperatuur.
Linnen kan het ook aan, zolang het ongebleekt of wit is. Linnen is van nature sterk en hittebestendig.
Maar synthetische stoffen, wol, zijde, elastaan — vergeet het. Die krimpen, smelten of vervormen op 95°C. Check dus altijd je waslabel voordat je iets in de kookwas gooit.
Is 60°C niet genoeg?
Meestal wel. Wassen op 60°C doodt het overgrote deel van de bacteriën en huisstofmijt. Voor je normale wasgoed is 60°C meer dan voldoende.
Het verschil zit in specifieke micro-organismen. Sommige bacteriën en schimmels overleven 60°C wel, maar 95°C niet. In de praktijk merk je daar alleen iets van als je te maken hebt met besmettelijke ziektes of als je wasgoed al lang muf blijft ruiken na een wasbeurt op 60°C.
Een ander nadeel van kookwas: het kost meer energie. Veel meer, zelfs. Water van 20°C naar 95°C verwarmen vreet stroom. Doe het dus alleen wanneer het echt nodig is, en was de rest gewoon op 60°C of lager.